Tánh tướng thể dụng - HT Viên Minh

 Ngày nay, người hành sở dĩ không trọn vẹn được với thực tại vì luôn mong cầu sở đắc nên mải lăng xăng tạo tác để trở thành mà đòi hỏi có thời gian, không thể chứng ngộ ngay được.

Trong thời đức Phật tại thế, có vị tỳ kheo hết sức chuyên cần nỗ lực tu hành mà không đạt được sở đắc nào, ông chán nản xin hoàn tục và tuyên bố rằng dù thực hành giáo pháp của đức Thế Tôn tinh cần đến đâu cũng không đem đến kết quả nào. Đức Phật nói khi ngươi xuất gia Như Lai đâu có hứa là nếu ngươi nỗ lực hết sức sẽ đạt được kết quả nào. Vì thực ra tu không phải là nỗ lực để thủ đắc điều gì mà chính là buông xuống mọi nỗ lực trở thành, chỉ trọn vẹn soi sáng thực tại để thấy ra Sự Thật thôi.

HỎI: Thưa Thầy, con được biết thầy có bài kệ chứng ngộ là: 

“Mẹ ơi, con thưa nhé
Con muốn mãi muôn đời
Là đứa con nhỏ bé 
Vòi vĩnh mẹ, mẹ ơi!”

Khi chứng ngộ là đã trở về với tánh biết tức con đã là mẹ mà tại sao lại muốn mãi muôn đời vòi vĩnh mẹ? Kính xin Thầy giải thích.

TRẢ LỜI: Thiên Chúa giáo có một lý thuyết hơi lạ mà rất đúng đó là mọi người có thể trở về với Thượng Đế nhưng không bao giờ là Thượng Đế được. Chính đức Phật cũng nói dù Như Lai ra đời hay không ra đời thì Pháp vẫn vậy (TCG gọi Pháp là Thượng Đế). Vậy một người có thể giác ngộ Pháp chứ không thể là Pháp. “Thiên Địa giai bị ư ngã” nhưng mỗi người thì không thể là Thiên Địa được. Trong Phật pháp chủ yếu là giác ngộ không ngã, không nhân, không chúng sanh, không thọ giả tức tất cả đều là pháp, nhưng mỗi pháp mỗi khác, như cây ổi là cây ổi, cây xoài là cây xoài. Khi giác ngộ thì ổi không còn chấp ngã ổi, xoài không còn chấp ngã xoài chứ không phải ổi, xoài đều trở thành Tất Cả Pháp.

Nói theo dịch lý “thời bĩ tắc bĩ, thời hanh tắc hanh” nhưng khi bĩ trọn vẹn với bĩ, thái trọn vẹn với thái, âm trọn vẹn với âm, dương trọn vẹn với dương thì liền chứng ngộ được Thái Cực, thậm chí Vô Cực, nhưng bĩ, thái, âm, dương vẫn là pháp tướng như nó đang là. Nếu vạn pháp trở về với Thượng Đế mà trở thành Thượng Đế hết thì tất cả đều biến mất nhưng tất cả pháp vẫn như nó đang là. Ví dụ một cơn sóng nhận ra nó đồng tánh nước với những cơn sóng khác nhưng nó vẫn như nó đang là, chỉ không còn chấp “Ta là sóng” nữa thôi. Giác ngộ cũng vậy, thấy ra chân đế nhưng vẫn không cần lìa tục đế. Nên thầy cũng có bài kệ khác:

“Ta vốn từ Thiên Thu
Đứng bên bờ Giác Ngộ
Nhưng yêu đời bể khổ 
Ta chọn kiếp phù du.” 

Tức khi đã trở về với mẹ Pháp, với Thiên Thu thì có làm kiếp phù du cũng vẫn thong dong, tự tại vô ngại.

HỎI: Thưa sư ông, nếu chưa thể thấy quá khứ và vị lai để có thể thấy ra nhân quả, vậy có thể suy ra luật nhân quả từ nhân quả trực tiếp đã trải qua hay không ạ?

TRẢ LỜI: Suy luận cũng đúng. Nếu từ nhân quả thật đã trải nghiệm để suy ra luật nhân quả nói chung thì đó là chánh tư duy, cho nên mới nói trải nghiệm, chiêm nghiệm và thấy ra. Trong chiêm nghiệm gồm 2 phần:

• Chiêm nghiệm thấy ra trực tiếp có tư duy trong đó mà tư duy rất tự nhiên. Khi có thấy biết đúng tự nhiên phát sinh ra tư duy đúng nên mới có chánh kiến chánh tư duy. 
• Tự mình trải nghiệm, khi quan sát hiện tượng ở bên ngoài, hiện tượng ở người khác mà thấy ra được thì đó cũng là trải nghiệm dẫu không phải tự mình trải nghiệm nhưng tự thân mình thấy ra.

Nguồn : HT Viên Minh