Tự học piano

 Kinh nghiệm học piano cho người mới bắt đầu

Cái khó của người tự học là nhiều việc cần hình ảnh trực quan để hình dung, thì lại chỉ nghe nói, kiểu “bàn tay phải khum tròn, dùng lực ngón tay …”, không biết khoảng thời gian nào thì chọn phương pháp, giáo trình gì trong vô vàn các thông tin.

Là một người tự học piano không qua trường lớp, phải tự thử nghiệm, tìm ra phương pháp phù hợp, từng đi sai hướng, phải quay lại từ đầu, tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm nhằm giúp các bạn mới bắt đầu đi đúng hướng và nhanh hơn.

Trước tiên bạn phải xác định mục đích bạn học là gì, học trong bao lâu. Nếu bạn học chính là để giải trí, không để kiếm tiền hay chuyển lên học, chơi chuyên nghiệp, tìm thấy niềm vui ngay trong quá trình tập, không chỉ chơi hoàn chỉnh một bài mới vui, bạn áp dụng phương pháp của tôi được.

Bắt đầu ở tuổi khá lớn, nhưng tôi tính thời gian chơi của tôi phải được trên 20 năm, nói gì các bạn trẻ, thời gian chơi còn dài hơn nhiều. Cho nên bạn không việc gì phải vội, nên học từ những việc cơ bản nhất, khi cần chuyên việc gì thì tập trung vào việc ấy, đừng nôn nóng, muốn nhanh thì phải … từ từ

Nhạc lý cơ bản bắt buộc bạn phải học nếu muốn sau này đi nhanh và chơi lâu dài.

Một vài vấn đề cẩn lưu ý :

+ Đọc nốt/thị tấu

Thời gian đầu bạn cứ ghi tên nốt lên bản nhạc, để rút ngắn thời gian mò nốt khi chơi. Một bản nhạc bạn tập nhanh cũng 5-10 ngày, mất 15-20’ ghi nốt không là bao. Cả đời bạn chưa chắc thực sự thị tấu được một lần, toàn tập trước chơi sau, chả ai cười bạn vì ghi nốt ra. Sau này khi đã nhớ kha khá, bạn có thể bỏ việc ghi nốt

+ Nhịp, tiết tấu : bạn lên YouTube tìm “nhịp, tiết tấu” “nhịp liên 3, 4, 5 …” “nhịp cụm 3, 4 , 5…” tập theo. Đích cuối cùng là vừa đập chân hay nghe metronome, vừa đàn theo được. Thấy vậy chớ phần này khó nhằng à, toàn chân đập theo tay đàn không chớ không theo nhịp kkk

Những đoạn nào tiết tấu phức tạp bạn trích ra tập riêng, xác định đoạn đó mấy nhịp, phải đánh tổng mấy nốt, chỗ nào nhanh, chậm, ứng với bao nhiêu tiếng gõ của metronome, cứ thế điều chỉnh tốc độ đánh từng nốt cho đến khi khớp metronome

+ Hợp âm, âm giai, vòng tròn hoà âm : học nguyên tắc hình thành hợp âm, âm giai. Sau đó ngồi vào đàn tự xác định từng hợp âm, âm giai. Bạn chưa cần học thuộc tất cả các hợp âm lúc đầu. Sau này khi tập từng bài nhạc cụ thể nhiều lần, từ từ bạn sẽ thấm, vậy dễ hơn

+ Các ký hiệu trên bản nhạc : tổng hợp các ký hiệu để tra khi cần

Các vấn đề khác bạn có thể xem trên youtube “thaikeyboard”, từ bài 1 đến bài 9

Việc tập luyện liên quan đến tay sẽ qua các giai đoạn sau :

1- Bắt đầu của bắt đầu, hình dung dáng tay, lực ngón tay :

Youtube “luyện ngón 2 phút cùng Manh piano” bài 1 và 2

Tập xong 2 bài này, bạn sẽ hiểu là nên dùng lực từ đâu

Cả 2 bài đều bắt buộc trừ ngón bạn dùng đánh phím, tất cả các ngón còn lại không được rời khỏi bàn phím, đồng nghĩa với cổ tay bạn không di chuyển. Khó cho người mới bắt đầu đấy, không dễ đâu.

Bạn chỉ cần hình dung được dùng lực ngón như nào cho phần này là đủ. Luyện đến thuần thục có các bài bên dưới

2- Luyện ngón theo hanon :

Nhiều bạn cho rằng không nên luyện hanon vì ít tính nhạc, nhanh chán, nên theo Czerny 599

Tôi thì ngược lại, chọn hanon để tập trung luyện cho các ngón mạnh lên, linh hoạt, độc lập, giãn ra … Vì ít tính nhạc, dễ nhớ nên khi tập bạn có thời gian để quan sát bàn tay, từng ngón tay, chỉnh sửa lại cho đúng

1-2 tháng đầu tập trên đàn bạn nên dành trên 70% thời gian luyện 20 bài hanon cơ bản, tuần 3-5 bài. Chán nhưng chất. Do chỉ chuyên một việc nên ngón của bạn sẽ cải thiện rất nhanh. Bạn đừng ham chơi bản này bản kia, để đăng lên khoe là đã chơi được trong 1-2 tháng bla bla bla. Ngón tay quyết định khả năng tiến nhanh hay chậm của bạn sau này. Chỉ bỏ có 3 tháng/30 năm cho nó mà tiếc gì.

Khi ngón đã ổn, bạn luyện đánh non-legato, legato, staccato, láy nốt để sau này áp dụng

3- Luyện ngón bằng cách chạy hợp âm :

Youtube “luyện ngón 2 phút cùng Mạnh piano” bài 6 và 11

Hanon chỉ giúp luyện từng ngón tay

Tập di chuyển tay bạn phải theo các bài tập trên

Sau 3 nhóm bài trên bạn bắt tay vào đàn bài nhạc cụ thể được rồi. Khi ngón bạn tốt rồi, việc ráp 2 tay không khó như bạn nghĩ, gióng sheet nhạc theo chiều dọc, tay phải nốt gì, tay trái nốt gì, cứ vậy từ từ ráp vào. Ráp 2 tay quyết định nhiều bởi ngón tay, không phải bởi não. Trên bảo mà dưới không nghe thì chịu.

Việc tôi đưa một số clip cụ thể trên youtube vào bài viết, không phải vì chúng hay hơn những clip khác, mà vì chúng phù hợp với tôi.

Trong cuộc sống phần lớn các lựa chọn không có đúng, sai một cách tuyệt đối, mà chỉ có phù hợp hay không phù hợp với hoàn cảnh, sở thích … của từng người.

Mong các bạn đi trước góp ý thêm để hoàn  thiện bài viết, thực sự giúp cho “cộng đồng TỰ HỌC piano”